طریق صوفیانهٔ عشق

این کتاب به سه بخش تقسیم شده است : علم یا تئورى، عمل یا کارورزى و وصول به حق یا  « روانشناسى روحانى »  .

در محدودهٔ طرح کتاب حاضر، ارائهٔ تعلیمات مولانا به نحو کامل‌تر و منتظم‌تر و ترتیب یافته‌تر ممکن مى‌بود اما این‌کار انجام مقصود من، یعنى شرح تعالیم مولانا را، از زبان خود او مانع مى‌شد. آثار مولانا را هر چه بیشتر تحلیل کنیم بیشتر شکل فلسفه و یا مجموعه‌اى از ایده هایى را به خود مى‌گیرد که تنها به حوزهٔ تاریخ اندیشه‌ها مربوطند و از صورت یک پیام معنوى سرزنده که مولانا به آن مایل مى‌بود ، خارج مى‌شود.

نویسنده تا حد امکان کوشش کرد‌ه‌‌است تا از گفتار و ابزار بیانى خود مولانا استفاده کند. اشارات خود را تنها به عنوان مقدمه‌اى بر آنچه مولانا مایل به بیان آن است در نظر داشته و قصدش توضیح کامل آن نبوده است. خواننده اغلب متوجه خواهد شد که قطعاتى که از آثار مولانا نقل شده است فاقد یکپارچگى است و یا اینکه مولانا بعضى واژه‌ها را به معنایى متفاوت از آنچه نویسنده در مقدمه توضیح داده‌‌است به کار گرفته است. گرچه این ناهمخوانى‌ها و تفاوت‌ها را مى‌توان با اشنایى بیشتر با بنیان نظرى تعالیم صوفیه روشن کرد، ولى ممکن است که این کار بیش از حد از طعم و رنگ بخش هایى که نویسنده از آثار مولانا نقل کرده‌است بکاهد و او از هدف خود که باز گذاردن میدان سخن براى خود مولاناست دور شود. به هر تقدیر، این ناهمخوانى‌ها کیفیت خود متون نقل شده را منعکس مى کنند و مى‌توان گفت که این خود بازگوى نکته‌اى خاص در آثار مولاناست. و آن نکته این است که هیچ‌گونه توضیح نظرى و یا ادبى نمى‌تواند تمامى جوانب آثار مولانا را در برگیرد. اگر خواننده واقعاٌ مى‌خواهد بداند که مولانا چه مى‌گوید ، باید پند او را بشنود و به معناى نهفته در پشت صورت تعالیم او توجه کند :

صورت سرکش گدازان کن به رنج

تا ببینى زیر او وحدت چو گنج